Slikarstvo u Somboru – od Ferenca Ajzenhuta do Milana Konjovića


Iako je Sombor grad koji je poznat po brojnim znamenitostima usled bogatog kulturnog
nasleđa i multinacionalnog stanovništva koji vekovima koegzistitra u miru i prosperitetu –
ljude koji se odluče na posetu ovom gradu, u srcu panonskog basena, najčešće vežu
uspmene za bogatu umetničku zbirku likovnih dela u Galeriji savremene umetnosti.

Slikarstvo kao srpski lek za turobnu istoriju

Istorijski i fenomenološki je zanimljivo posmatrati saznanje da su se neka od najlepših dela
srpskih slikara stvarala i čuvala u periodu kada je naša država bila u najtežoj situaciji.
Tako je bilo sa freskoslikarstvom, sa slikarstvom u periodu velike Seobe Srba i sl.

Ne samo umetnici sa prostora cele Evrope već i Beo Art House edukatori i ljudi koji podučavaju umetničkim veštinama, uočavaju tendenciju naših naroda ka umetničkom
izražaju, koji se do današnjeg dana zadržao na ovim prostorima. O tome svedoče i brojne
radionice i škole gde svi ljudi kreativnog duha mogu da stvaraju i pronađu kreativan način da zaborave probleme.

O sličnom fenomenu nam govori i velika posećenost somborske Galerije savremene
umetnosti – zaostavštine jednog od najvećih srpskih slikara – Milana Konjovića.

Ali, kako je sve počelo u Somboru?Ko je prvi u Somboru zamahnuo kistom

Najveća slika u Jugoslaviji i najpoznatija u Vojvodini

U Srbiji postoji nekoliko likovnih dela koja i dan danas zavređuj pažnju umetničke javnosti
celog sveta, ali je verovatno najpoznatija ona koja važi za monumentalno i najveće ulje na
platu iz perioda turske vladavine, koju je naslikao mađarski slikar, nemačkog porekla Ferenc Ajzenhut.

Bitka kod Sente – najveće ulje na platnu

U velikoj sali somborske Županije, u kojoj su održavane redovne sednice skupštine
Bačko-bodroške županije, postavljena je, u februaru 1898. godine, impozantna umetnička
slika „Bitka kod Sente“.

Njen tvorasc, slikar Franc Ajzenhut (1857-1903), rodom Nemac, iz Bačke Palanke, a
školovan u Budimpešti i u Minhenu, na Kraljevskoj akademiji lepih umetnosti, naslikao je
prizor čuvene bitke između austrijske i turske vojske, koja je vođena na Tisi kraj Sente, septembra 1697. godine.

Ova bitka predstavljala je najveću pobedu hrišćanske (austrijske) vojske, pod komandom
princa Eugena Savojskog, nad turskom vojskom, u dotadašnjem viševekovnom nizu međusobnih sukoba.

Njome je završen Veliki bečki rat, koji je trajao od 1683. godine, a prethodila je potpisivanju Karlovačkog mira 1699. godine, nakon koga su se Turci nepovratno povukli preko Dunava i Tise.

Monumentalne razmere i pozlaćeni ram

Franc Ajzenhut je sliku naslikao uljanom tehnikom na jednodelnom platnu, veličine četiri
metra po vertikali i sedam metara po horizontali. Platno je uramljeno u raskošni, pozlaćen ram, izrađen takođe po nacrtu slikara, sa kojim (uz drveno postolje) slika zauzima površinu od preko 45 kvadratnih metara.

Slika, koja je nastala u Minhenu tokom 1895/96. godine, predstavlja momenat vrhunca bitke, odnosno trenutak kada se komandant austrijske vojske, princ Eugen Savojski, propinjući na belom konju, sa mačem pobednički podignutim u pravcu sunca, privodi jednog od poraženih turskih komandanata.

Galerija savremene umetnosti i neko novo vreme stvaranja

Galerija savremene jugoslovenske umetnosti Gradskog muzeja u Somboru poseduje zbirku
umetničkih dela otkupljivanih na godišnjim izložbama Likovne jeseni. Ovu manifestaciju je pokrenuo 1961. godine tadašnji upravnik Gradskog muzeja i slavni slikar Milan Konjović.

Kroz trideset i četiri godine postojanja te manifestacije ali i drugih godađaja u Somboru,
sakupljena umetnička dela pokazuju razvoj umetnosti u bivšoj Jugoslaviji – od šezdesetih, sedamesetih i osamdesetih, do početka devedesetih – kada postaje jasno da jugoslovenska umetnost zauzima dva paralelna pravca:
● tradicionalno slikarstvo i
● umetnost koja prihvata promene nastale razvojem informatičkih sistema i novih
tehnologija.

Omaž genijalnom Milanu Konjoviću – slikaru ravnice

Savremena galerija umetnosti u Somboru nosi i ime najvećeg slikara ravnice i večitog
zaljubljenika u žene – Milana Konjovića. Posvetu na ulazu u Galeriju, i danas čitaju brojni turisti koji dolaze u Sombor: Slike ove, miljenice moje, sa ljubavlju darujem rodnome gradu, one jedino njemu i pripadaju.

Zbirka danas sadrži 1.084 njegova platana (od 6000 slika, koliko ih je naslikao). Samo
prošle godine, Galeriju je posetilo 8.968 turista koje privlači magnetizam Konjovićeve zamisli ravnice i koji će privlačiti zaljubljenike u slikarstvo stolećima unapred.

Sombor je oduvek bio grad umetnosti i visoke kulture, koji nijednog posetioca neće ostaviti ravnodušnim. Ukoliko odlučite da posetite ovaj pitureskni, bajkoviti grad – ne zaboravite da u svoju turu uključite i posetu zdanjima koja baštine pomenuta dela, zasigurno ćete im još nekoliko puta biti gosti.


OSTAVITE KOMENTAR

Napišite komentar!
Molimo Vas upišite ime

Ovo veb mesto koristi Akismet kako bi smanjilo nepoželjne. Saznajte kako se vaši komentari obrađuju.